SPECT/CT یک تکنیک تصویربرداری توموگرافی پزشکی هسته ای است که با یک سی تی اسکنر معمولی، همزمان تصاویر را ثبت می کنند.

چنین اسکن‌هایی برای بافت‌های خارج از مغز مفید هستند، جایی که محل بافت‌ها ممکن است بسیار متغیرتر باشد.

مدت زمان زیادی نیست که اسکنرهای SPECT/CT یکپارچه در دسترس قرار گرفته اند.

با این اسکنرها، ضایعات مشاهده شده توسط تصویربرداری عملکردی را می توان با ساختارهای آناتومیک مرتبط کرد.

افزودن اطلاعات آناتومیک، حساسیت و همچنین ارزش یافته های سینتی گرافی را افزایش می دهد.

ارزش SPECT/CT در بیماری ها

اسپکت سی تی دارای ارزش بالا در نقشه برداری غدد لنفاوی نگهبان (SLN) است، به ویژه در تومورهای سر و گردن و تومورهایی که به گره های لگنی می رسند.

علاوه بر بهبود مکان یابی آناتومیک یافته های سینتی گرافی، فرصتی را برای اضافه کردن اطلاعات تشخیصی واقعی توسط تصویربرداری CT ارائه می دهد.

تعداد زیادی از مطالعات، ارزش بالای اسپکت سی تی را نسبت به روش‌های تصویربرداری منفرد نشان می‌دهند.

طبق نتایج، SPECT سی تی، می تواند مکملی ارزشمند برای PET/CT باشد.

SPECT/CT برای نقشه برداری SLN

برای بیماران مبتلا به سرطان، مرحله بندی دقیق غدد لنفاوی برای برنامه ریزی درمانی مناسب، الزامی است.

ترکیبی از لنفوسینتی گرافی قبل از عمل جراحی و نقشه برداری با رنگ آبی در حین جراحی، یک رویکرد عملی برای محلی سازی دقیق SLN است.

محلی سازی با ثبت همزمان CT قبل از جراحی ممکن است دسترسی به جراحی را تسهیل کند و در نتیجه میزان تشخیص کلی را بهبود بخشد.

اگرچه گره های اینگوینال و زیر بغل را می توان به طور قابل اعتماد در سینتیگرام های مسطح تشخیص داد اما ثبت همزمان آناتومیک، ابزار ارزشمندی برای تشخیص SLN در لگن، مدیاستن یا ناحیه سر و گردن است.

تحقیقاتی برای بیماران مبتلا به ملانوم سر و گردن یا تنه، نشان داد که SPECT سی تی نسبت به سینتیگرام های مسطح، تشخیص گره های نگهبان را تا ۴۳ درصد بهبود می بخشد.

این تحقیقات در مورد بیماران مبتلا به سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه و سرطان مثانه مهاجم هم اثر مثبتی را نشان داد.

اسپکت سی تی در بیماری های اسکلتی

برای بیش از ۳۰ سال، سینتی گرافی مسطح استخوان به عنوان یک روش ارزشمند برای  آسیب شناسی استخوان کانونی استفاده می شود.

اخیراً از SPECT هم در این بیماری به کار رفت با اینکه تصویربرداری عملکردی استخوان یک روش بسیار حساس است، اما باید همراه با رادیوگرافی، CT یا MRI انجام شود.

SPECT سی تی یکپارچه، ارتباط مستقیمی از آسیب شناسی استخوان کانونی با ساختارهای آناتومیک ارائه می دهد.

این حالت باعث می شود تا تعداد نتایج مبهم به حداقل برسد.

کاربرد در بیماری های بدخیم اسکلتی

غربالگری متاستازهای استخوانی و ارزیابی پاسخ درمانی شایع ترین نشانه برای اسکن استخوان است.

اکثر متاستازهای استخوانی به صورت نقاط داغ ظاهر می شوند و برخی به صورت ضایعات سرد.

ضایعات خوش خیم مانند همانژیوم نیز ممکن است به صورت سرد ظاهر شوند که تشخیص افتراقی را مشکل می سازد.

تمایز ضایعات خوش خیم و بدخیم معمولاً با ثبت همزمان CT امکان پذیر است و این مزیت اصلی اسپکت سی تی در این بیماری است.

علاوه بر این، می توان از تصاویر ترکیبی برای هدایت بیشتر بیوپسی ضایعات استخوانی استفاده کرد.

SPECT/CT

تصویر:

بیمار مبتلا به سرطان ریه و ۲ نقطه داغ در قسمت تحتانی کمر و لگن

(A و B) سینتی‌گرام‌های مسطح از سینتی‌گرافی اسکلتی

(C) نمای تفصیلی لگن با ۲ نقطه داغ

(D) مقطع عرضی ضایعه فوقانی در مهره کمری

(E) ضایعه استئولیتیک کوچک با جذب ردیاب شدید که نشان دهنده متاستاز استخوان در لگن تحتانی است.

(F) تصویر ترکیبی.

(G و H) اسپوندیل‌آرتروز مفصل فاست راست با جذب ردیاب شدید که نشان‌دهنده ضایعه دژنراتیو است.

SPECT/CT در سرطان تمایز یافته تیروئید

در بیماران مبتلا به سرطان تیروئید، تصویربرداری از کل بدن پس از تجویز خوراکی ۱۳۱I یا ۱۲۳I  برای شناسایی بیماری باقیمانده یا متاستاتیک انجام می شود.

سینتی گرافی ۱۳۱I نسبت به روش های تصویربرداری مبتنی بر مورفولوژی حساسیت بالاتری دارد.

با این حال، تفسیر تصاویر ۱۳۱I ممکن است به دلیل عدم وجود علائم آناتومیک دشوار باشد. بنابراین، مکان یابی دقیق نقاط داغ اغلب امکان پذیر نیست.

علاوه بر این، جذب فیزیولوژیک ۱۳۱I ممکن است باعث نتایج مثبت کاذب شود.

SPECT سی تی یکپارچه امکان تمایز جذب فیزیولوژیک، مصنوعی و پاتولوژیک ۱۳۱I را فراهم می کند.

در یک مطالعه گذشته نگر اسپکت سی تی، ارزش تشخیصی (۵۸٪) بیماران مخصوصا در ناحیه گردن را داشت.

 

منبع: jnm.snmjournals