اسکن راديونوکلئيد یکی از گزینه های مناسب تصویربرداری پزشکی هسته ای برای بررسی شنت مغزی است.

شانت (Shunt)، در واقع یک لوله یا سوراخی است که از آن برای جابجایی مایعات از یک بخش به بخشی دیگر استفاده می‌شود.

شانت‌ها انواع مختلفی دارند و ممکن است حتی به صورت مادرزادی در بدن بیمار وجود داشته باشند و گاهی هم در اثر ابتلا به زخم یا عفونت در یکی از بافت‌های بدن ایجاد شوند.

شانتی هم وجود دارد که توسط پزشک و بنا به تشخیص او در بدن بیمار بکار می رود که به آن شانت ایمپلمانت می‌گویند.

 

شنت چیست و چه کاربردی دارد؟

سیستم شنت جریان مایع مغزی نخاعی (CSF) را تنظیم می کند و از شانت های مغزی برای موارد مختلفی استفاده می شود، از جمله:

  • هیدروسفالی غیر ارتباطی
  • هیدروسفالی ارتباطی
  • خونریزی های خود به خودی داخل مغزی
  • خونریزی های زیر عنکبوتیه خود به خودی

شنت‌های مغزی مختلفی در بدن بکار می روند:

  • شنت‌های بطنی
  • بطنی-پلورال
  • بطنی دهلیزی
  • بطنی – ادراری

یکی از عوامل محدود کننده اصلی استفاده از این شنت ها، عوارض ناشی از آن است. این عوارض ممکن است مکانیکی یا عملکردی باشد.

اجزای شنت مغزی

  • سوند بطنی: یک لوله انعطاف‌پذیر و نازک که در بین حفره‌های درون مغز قرار می‌گیرد.
  • سوند سفاقی: یک لوله بلند و نازک که در انتهای دستگاه شنت قرار دارد و مایع اضافی را به سمت حفره شکمی و دیگر نقاط قابل جذب، متصل می‌کند.
  • دریچه کنترل: دریچه‌ای که سر آن به سوند بطنی متصل بوده و انتهای آن به سوند سفاقی می‌رسد.

 

اسکن راديونوکلئيد

 

بررسی شنت با اسکن راديونوکلئيد، به چه معناست؟

به طور کلی باز بودن شانت مطالعه ای است برای تعیین اینکه آیا مایع مغزی نخاعی (CSF) واقعاً از طریق سیستم شنت (دریچه ها و کاتترهای پروگزیمال و دیستال) جریان دارد یا خیر.

با تزریق حجم کمی (حدود 0.3 میلی لیتر) از یک رادیودارو به مخزن شانت، می توان جریان CSF را از طریق کاتترها و دریچه اندازه گیری کرد.

چه مواردی با اسکن راديونوکلئيد مشخص می شوند؟

دلایل زیر می توانند باعث ایجاد مشکل در کارکرد شنت باشند:

  • خراب شدن شانت
  • انسداد لوله شانت
  • بروز عفونت در ناحیه شانت
  • تخلیه بیش از حد

قبل از مطالعه شانت چه اقدامات احتیاطی لازم است؟

اگر به دلایلی در روز اسکن رادیونوکلوئید خوب نیستید یا مشکوک به عفونت هستید، همیشه به پزشک خود اطلاع دهید.

همچنین پزشکان خود را در مورد داروهای رقیق کننده خون که ممکن است مصرف کنید، مطلع کنید.

اگر شنت بطنی- دهلیزی دارید (شانتی که به قلب تخلیه می شود) ممکن است قبل از انجام مطالعه باز بودن شانت به یک دوز آنتی بیوتیک نیاز داشته باشید.

اسکن راديونوکلئيد چگونه انجام می شود؟

  • بیمار ب زیر سیستم دوربین دراز می کشد.
  • موهای اطراف مخزن شانت قیچی یا تراشیده می شود.
  • ناحیه با محلول استریل پوویدون ید و الکل تمیز می شود.
  • مخزن با یک سوزن کوچک سوراخ می شود.
  • مقدار کمی از CSF خود بیمار به داخل یک سرنگ آسپیره می شود.
  • مقدار کمی (0.3 میلی لیتر) از رادیو ردیاب از طریق سوزن تزریق می شود و با CSF خود بیمار مخلوط می شود.
  • برای ردیابی جریان رادیو ردیاب از طریق سیستم شانت، به مدت 20 دقیقه عکس‌ها گرفته می‌شود.
  • اگر جریانی مشاهده نشد، از بیمار خواسته می‌شود قبل از گرفتن عکس‌های بیشتر، بنشیند و به مدت 5 تا 10 دقیقه راه برود.
  • به ندرت، ممکن است پس از 1 تا 2 ساعت، تصاویر با تأخیر لازم باشد.

چه نتایجی می توان انتظار داشت؟

 تجزیه و تحلیل تمام تصاویر و محاسبات جریان می تواند تا 24 ساعت طول بکشد، بنابراین پزشک شما به طور کلی نتایج را روز بعد از آزمایش به شما خواهد گفت.

نتایج مطالعه به تنهایی نمی توانند برای نشان دادن عملکرد طبیعی یا غیر طبیعی مورد استفاده قرار گیرند.

نتیجه اسکن رادیونوکلوئید در ترکیب با نتایج سایر مطالعات (MRI، CT، پونکسیون کمری، و غیره) تفسیر می شود.

منبع: hopkinsmedicine