ایمنی دربرابر اشعه در تصویربرداری پزشکی هسته ای که با مواد رادیواکتیو انجام می شود، یعنی سلامت تکنسین و بیمار و همراه بیمار.

هرجا صحبت از ایمنی بیمار و پرسنل درمان باشد، قوانین حفاظتی سخت گیرانه ای تعیین می شود که افراد موظف به پیروی از آن هستند.

در رابطه با اسکن هسته ای، وجود مواد رادیواکتیو، حساسیت موضوع را بیشتر می کند و شاید ترسی بی دلیل برای بیماران ایجاد نماید.

ما در این رابطه به سراغ دکتر سید کاظم رضوی رتکی، متخصص پزشکی هسته ای رفتیم تا به زبانی ساده این موارد را برای ما بازگو کنند.

 

برنامه های مشخص جهت ایمنی دربرابر اشعه

دکتر رضوی (رئیس انجمن پزشکی هسته ای ایران): واحدهای پزشکی هسته ای  ملزم به رعایت موارد زیر هستند:

  • اجرای منظم و مستمر برنامه های کنترل کیفی مطابق استاندارد آژانس بـین المللـی انـرژی اتمـی
  • استفاده صحیح از تجهیزات جهت بررسی های پزشکی بیمار
  • برآورد صحیح دز بیمار
  • در صورت نیاز، به کارگیری تجهیزات حفاظتی برای بیماران
  • ارائه نتایج یا مدارک آزمایشهای قبلی بیمار به پزشک معالج بـه منظـور جلـوگیری از تکـرار
    تجویز دز
  • اعمال دز محدود شده برای همراه بیمار و ارائه دستور العمل های لازم به ایشان

 

حد دز جهت ایمنی دربرابر اشعه

به توضیح دکتر سید کاظم رضوی، پرتوگیری افراد در اثر فعالیتهای مرتبط با پزشکی هسته ای باید طوری محدود گردد که:

مجموع دز مؤثر و مجموع دز معادل در اعضاء یا بافت آنها، از حدهای دز تعریف شده در استانداردهای پایه حفاظـت، تجـاوزنکند.

 

ناحیه کنترل شده

بنا به توضیح دکتر رضوی:

هر محلی که احتمال پرتوگیری افراد در آن وجود داشته باشد و به معیارهای حفاظتی ویژه یا مقررات ایمنـی نیاز دارد، ناحیه کنترل شده می گویند.
این نواحی شامل موارد زیر می باشند:

  • اتاق تصویربرداری
  • اتاق تجویز رادیودارو
  • هات لـب
  • سـرویس بهداشـتی بیمـاران بعـد از تزریـق
  • اتـاق نگهداری پسماند های پرتوزا و تی شوی

 

ایمنی دربرابر اشعه

نکاتی که باید برای ایمنی دربرابر اشعه در این مکان ها، رعایت شود

به نظر دکتر رضوی، متخصص پزشکی هسته ای، رعایت نکات زیـر بـرای ناحیـه کنتـرل شده الزامی است:

روی مرز آن در محل های مناسب موارد ذیل نصب شود:

  1. دستورالعمل ورود به این ناحیه
  2. تابلوهای هشدار نظیر «احتمال پرتوگیری» و «ورود افـراد متفرقـه ممنـوع» و « خطر اشعه»…

برای ورود به این ناحیه باید امکانات لازم نظیر تجهیزات حفاظتی، تجهیـزات مونیتورینـگ فـردی،
رختکن و غیره فراهم باشد.

حضور پرسنل در این نواحی، مجاز است مشروط بر این که:

  • صلاحیت ایشان به عنوان پرتوکار توسط واحد قانونی تایید شود
  • حضور ایشان در این ناحیه، ضروری باشد
  • تجهیزات مونیتورنیگ فردی در اختیارش باشند

حضور بیماردر این نواحی، با توجه به ایمنی دربرابر اشعه، مجاز است مشروط بر این که:

دکتر رضوی در این باره می گویند:

تنها فردی به این ناحیه می تواند برود که درخواست کتبی پزشک معالج در رابطـه بـا تجویز رادیودارو را داشته باشد.

 

حضور همراه بیمار، در این نواحی، مجاز است مشروط بر این که:

  • حضور وی به منظور نگهداری و مراقبت از بیمار ضروری باشد
  • کلیه تمهیدات حفاظتی برای وی رعایت شود
  • ملزم به رعایت توصیه های حفاظتی شود
  • پرتوگیری همراه بیمار از دز محدود شده تجاوز نکند
  • جزء افراد آسیب پذیر مانند خانم های باردار و افراد زیر 18 سال نباشد