لوتشیم PSMA در درمان بزرگی خوشخیم پروستات، می تواند موثر باشد و این موضوع با تحقیقاتی که انجام شده، به اثبات رسید.

اخیرا در کشور ما درمان کانون های متاستاتیک سرطان پروستات با لوتشیم PSMA، آنتی ژن سطحی غشای سلول پروستات، انجام می شود و نتایج بسیار خوبی دارد.

۱۷۷-Lu-PSMA (لوتیشیوم-PSMA) در واقع ترکیب یک آنتی ژن اختصاصی غشاء پروستات (PSMA) با یک ماده رادیواکتیو (لوتیشیوم) است.

این رادیو دارو به سلول های تومورال متصل می شود و با تابش اشعه بتا این سلول های سرطانی را از بین می برد.

با وجود آنکه این درمان پزشکی هسته ای، مورد تأ یید FDA نیست، چند سال است در اروپا و ایران، انجام می شود.

می توانید اطلاعات بیشتر در مورد این تحقیق را در ادامه و در سایت انجمن علمی پزشکی هسته ای ایران، بخوانید.

 

مکانیسم عملکرد لوتشیم PSMA و نحوه درمان بیماران

جهت بررسی و قبل از نوبت اول درمان، یک اسکن (PSMA scan ، ترجیحا با متد پت سی تیPSMA PET/CT) به همراه یکسری آزمایشات نیاز است.

لوتشیوم پس از ورود به بدن، به سلولهای خاص تومورال متصل می شود و با ساطع کردن ذرات رادیواکتیو، سلولهای کنسری را از بین می برد.

لوتیشیومی که توسط سلولهای تومورال جذب نمی شود، توسط مایعات بدن شامل ادرار و مدفوع دفع خواهد شد.

فرآیند درمان از طریق تزریق وریدی  و در طی چندین دقیقه انحام می شود.

 

درمان پروستات با لوتشیم PSMA

از دست آوردهای این درمان پزشکی هسته ای، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. ۷۰ درصد کنترل بیماری شامل بعضی موارد منحصر به فرد
  2. درمان کامل سرطان پروستات
  3. افزایش طول عمر حداقل ۱۱ ماهه بیماران

از خصوصیت درمان های پزشکی هسته ای، هدفمند بودن آن ها است.

بدان معنی که رادیو دارو در کانون بیماری متمرکز می شود و بافت درگیر، حداکثر تشعشع را دریافت خواهد نمود.

PSMA در سطح سلول پروستات یا متاستاز آن به گیرنده ویژه خود متصل و به درون سلول کشیده و در آنجا با تابش پرتو بتا باعث تخریب سلول بدخیم می شود.

 

تشابه تیرویید و پروستات و متاستاز بدخیمی آن ها

چنین درمان هدفمندی بیش از ۷ دهه در مورد بیماری های خوش خیم و بدخیم تیرویید با ید ۱۳۱ انجام شده
است.

ید رادیو اکتیو در گره های پرکار تیرویید و یا در بافت فعال تیرویید، در بیماری گریوز تجمع پیدا می کند و آن را از بین
می برد.

ید درمانی همراه با جراحی، در درمان قطعی پرکاری تیرویید و از بین بردن باقی مانده بیماری بعد جراحی، کارآمد است .

تشابه تیرویید و پروستات و متاستاز بدخیمی آن ها در توان برداشت داروی رادیواکتیو مورد نظر است.

حال میرسیم به این پرسش که آیا مانند تیرویید از درمان رادیواکتیو در درمان بیماری های خوش خیم پروستات نیز می توان استفاده کرد؟

اگر در هر دو غده تیرویید و پروستات درمان رادیواکتیو بیماری بدخیم را هدف قرار می دهد، چرا بیماری خوش خیم
در پروستات همانند تیرویید با روش مشابه قابل د رمان نباشد؟

 

آیا لوتشیم PSMA در درمان بزرگی خوشخیم پروستات،کاربردیاست؟
در عملیاتی سازی این فرضیه باید به ۳ سؤ ال اساسی پاسخ داد:

  1. تشعشع به پروستات غیرتومورال در اثر برداشت لوتشیم PSMA چه مقدار است؟
  2. عوارض حاصل از تشعشع غیرضروری به اعضای غیر هدف در چه حد می تواند باشد؟
  3. آیا در عمل امکان درمان بیماری خوش خیم پروستات وجود دارد و موازنه هزینه و فایده آن چگونه است ؟

بدین منظور لازم خوا هد بود که مطالعات دزی متری بر روی بیماران با رادیوداروهای PSMA انجام شود.

همزمان تشعشع ناخواسته به اعضای غیر هدف مانند غدد بزاقی و اشکی، کبد، طحال و کلیه ها باید بررسی
شود.

تحلیل هزینه فایده در مقایسه عوارض در اثر درمان رادیواکتیو با لوتشیم PSMA نیز قبل از مطالعه بالینی باید انجام گیرد.

سرکوب مغز قرمز استخوان تنها عارضه قطعی درمان با لوتشیم است که در حدود ۱۵ درصد بیماران مبتلا به توموره ای متاستاتیک پروستات که بارها لوتشیم دریافت کرده اند، روی می دهد.

خطر سرطان های ثانوی در بیماران مبتلا به سرطان پروستات درمان با لوتشیم در نظر گرفته نمی شود اما چنین خطری در یک بیماری خوش خیم حایز اهمیت است.

 

منبع: ismj.bpums