سینتی گرافی مغز استخوان برای تشخیص پوکی استخوان، موضوعی است که در این گزارش موردی می خواهیم مورد بحث و بررسی قرار دهیم.

اسکن هسته ای مغز استخوان (BM) یک آزمایش در پزشکی هسته‌ای است که به تشخیص و پیگیری درمان انواع مختلفی از بیماری های استخوان کمک می کند.

می توانید اطلاعات بیشتر در مورد این گزارش موردی را در ادامه و در سایت انجمن علمی پزشکی هسته ای ایران، بخوانید.

 

گزارش موردی سینتی گرافی مغز استخوان

تشخیص: استئوپتروز یا استخوان مرمری (Osteopetrosis)

در بیماری استئوپتروز یا استخوان مرمری، سلول های استئوکلاست که مسئول جذب استخوان هستند خوب کار نمیکنند.

استخوان این بیماران با وجود تراکم بیشتر ترد و شکننده تر از معمول است.

تاریخچه مختصر:

مرد میانسال با سابقه کم خونی و ترومبوسیتوپنی (کم شدن تعداد پلاکت‌ه)

 

شرح حال کامل گزارش موردی سینتی گرافی مغز استخوان

تاریخچه کامل:

مرد ۵۲ ساله با سابقه استئوپتروز.

بیمار از کم خونی (هموگلوبین = ۴٫۵)، ترومبوسیتوپنی (پلاکت ها = ۲۹۰۰۰) و اسپلنومگالی (بزرگ شدن طحال) رنج می برد.

تصویربرداری از مغز استخوان برای ارزیابی میزان خون سازی داخل مدولاری و خارج مدولاری درخواست شد.

بیمار برای برداشتن طحال در نظر گرفته شده است. همچنین، این مطالعه به عنوان یک خط پایه قبل از درمان برای کمک به درمان کم خونی بیمار عمل خواهد کرد.

 

رادیوداروی مورد استفاده:

Tc99m Sulfur Colloid (filtered through 0.22 um millipore filter)

نتایج آزمایش سینتی گرافی مغز استخوان:

تصاویر اولیه کل بدن با رادیوداروی Tc99m Sulfur Colloid و همچنین تصاویر با تاخیر ۴ ساعته از شکم و لگن به دست آمد.

بارزترین ناهنجاری، عدم جذب قابل توجه مغز استخوان است.

تنها زمانی که تصاویر به شدت تشدید شوند، حداقل فعالیت مغز استخوان در سطح L5-S1 قابل توجه است.

اسپلنومگالی عظیمی وجود دارد که احتمالاً محل اصلی خون‌سازی خارج مدولاری را نشان می‌دهد.

در مقایسه با کبد فعالیت کمتری در طحال وجود دارد.

لایه ساده لگن اسکلروز استخوانی متراکم منتشر را نشان می دهد که با استئوپتروز شناخته شده بیمار سازگار است.

جذب سنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه در ستون فقرات کمری، میانگین تراکم استخوان ۳٫۱۹ گرم بر سانتی متر مربع را در این بیمار نشان داد.

این تراکم استخوان ۱۹٫۵ انحراف معیار بالاتر از مقدار طبیعی در یک بیمار مرد هم سن است!

تصاویر سینتی گرافی مغز استخوان

سینتی گرافی مغز استخوان برای تشخیص پوکی استخوان

تصویر اصلی

سینتی گرافی مغز استخوان

تصاویر قدامی و خلفی کل بدن

سینتی گرافی استخوان

نمای AP از لگن

اسکن هسته ای مغز استخوان

جذب سنجی ستون فقرات کمری با انرژی دوگانه

بحث گزارش موردی سینتی گرافی

استئوپتروز با جایگزینی استخوان ترابکولار با استخوان فشرده مشخص می شود که باعث تراکم استخوان ها بیش از حد معمول، کاهش خون سازی و کم خونی ناشی از آن می شود.

امروزه به ندرت از سینتی گرافی مغز استخوان استفاده می شود، اما می تواند در موقعیت های بالینی خاص مانند این بیمار مفید باشد.

این روش شامل تزریق داخل وریدی ذرات کوچک کلوئیدی (از پیش فیلتر شده) (۰٫۱-۰٫۲۲ um) است که توسط سیستم رتیکولواندوتلیال (RES) جذب می شود.

به طور معمول، کلوئید گوگرد Tc99m (که فیلتر نشده است و بنابراین شامل ذراتی به بزرگی ۰٫۵ um است) عمدتاً در سلول های کوپفر کبد (۸۵٪)، ماکروفاژهای طحال (۱۰٪) و مغز استخوان (۵٪) قرار می گیرد.

عواملی که بر توزیع تأثیر می گذارند عبارتند از:

  • راندمان استخراج،
  • جریان خون،
  • حالات بیماری 
  • اندازه ذرات

ذرات بزرگتر در داخل کبد قرار می گیرند، در حالی که ذرات کوچکتر در مغز استخوان جمع می شوند.

در اکثر افراد عادی، مغز قرمز در اسکلت محوری و اسکلت آپاندیکول پروگزیمال (یک سوم پروگزیمال استخوان ران و بازو) دیده می شود.

در استئوپتروز اغلب کاهش جذب مغز مرکزی با انبساط محیطی (افزایش مغز استخوان در اندام‌های انتهایی) و/یا خون‌سازی خارج مدولاری (یعنی هپاتواسپلنومگالی) مشاهده می‌شود.

این بیمار انبساط مغزی محیطی را نشان نمی دهد، اما طحال بزرگی دارد که به دلیل افزایش تعداد و فعالیت ماکروفاژهای طحالی، افزایش جذب را نشان می دهد.

 

منبع:gamma