اسکن هسته ای گالیوم نوعی تصویربرداری یا همان آزمایش تشخیصی در پزشکی هسته‌ای است

که پزشک ممکن است آن را برای کمک به درمان برخی از بیماری ها تجویز کند.

در این روش غیر تهاجمی از رادیوایزوتوپ (رادیودارو) گالیوم۶۷ برای تشخیص نواحی التهاب یا عفونت مزمن به کار می‌رود.

نام رادیودارویی که در این نوع اسکن هسته ای، مورد استفاده قرار می گیرد، سیترات یا نیترات گالیوم ۶۷-Gallium است.

می توانید اطلاعات بیشتر در مورد این نوع اسکن را در ادامه و در سایت انجمن علمی پزشکی هسته ای ایران، بخوانید.

 

چه زمانی نیاز به انجام اسکن هسته ای گالیوم است؟

  • اسکن گالیوم سلول هایی را که سریعتر در بدن شما تقسیم می شوند، شناسایی می کند.
  • می تواند به شناسایی برخی از سلول های سرطانی به پزشک معالج، کمک کند.
  • این اسکن می تواند سلول هایی را شناسایی کند که به سرعت در حال تولید مثل یا پاسخ به عفونت در جایی از بدن شما هستند.
  • افراد مبتلا به لنفوم (سرطان سیستم لنفاوی) برای شناسایی میزان گسترش بیماری، می توانند این اسکن را انجام دهند.
  • همچنین اسکن گالیوم می تواند موثر بودن شیمی درمانی یا درمان دیگری را نشان دهد.

البته امروزه مانند قبل، از این اسکن در جهت تشخیص سرطان استفاده نمی شود و پزشک ترجیح می دهد در این مورد از PET استفاده کند.

در شرایط زیر نیز این اسکن هسته ای کاربرد دارد:

  • تب بدون علت 
  • عفونت های ریوی خاص
  • عفونت استخوان (استئومیلیت)
  • التهاب ریه (سارکوئیدوز)
  • آسیب ریه ناشی از برخی داروها

 

خطرات اسکن هسته ای گالیوم چیست؟

اسکن گالیوم یک روش بسیار ایمن است. اما می تواند عوارض زیر را داشته باشد:

  • واکنش آلرژیک، که به ندرت ممکن است باعث مشکلات تنفسی شود
  • کهیر
  • حالت تهوع

عوارض به سن و سایر شرایط پزشکی بستگی زیادی دارد و بهتر است زنان باردار در صورت امکان از انجام اسکن اجتناب کنند.

 مقادیر زیاد تابش می تواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد، اما تابش قرار گرفتن در معرض اسکن گالیوم بسیار کم است.

اسکن هسته ای گالیوم

چگونه برای اسکن گالیوم آماده شویم؟

قبل از تزریق گالیوم سیترات، پزشک سابقه سلامتی شما را بررسی خواهد کرد و حتما در موارد زیر از شما پرسش می شود:

هر گونه علائم اخیر آلرژی دارویی

داروهای شما (داروهای شیمیایی و یا گیاهی)، به خصوص آنهایی که حاوی بیسموت هستند

اگر باردار باشید یا در حال شیردهی هستید

آزمایشات پزشکی اخیری که از باریم استفاده کردید مانند آزمایش بلع باریم یا سی تی اسکن.

مراحل انجام اسکن:

  • برای انجام اسکن هسته ای گالیوم، تزریق را در ورید بازوی شما انجام می دهند. 
  • سپس می توانید به خانه بروید و فعالیت های عادی خود را از سر بگیرید.
  • در صورت بروز هرگونه واکنش به تزریق، مانند حالت تهوع طولانی مدت، به پزشک خود اطلاع دهید.
  • در صورت نیاز به ایجاد هرگونه تغییر در داروها، رژیم غذایی یا فعالیت های معمولی، پزشک به شما اطلاع می دهد.
  • با توجه به شرایط ۲۴ ساعت، ۴۸ ساعت و گاهی ۷۲ ساعت بعد از تزریق رادیودارو، تصویربرداری انجام می شود.
  • ممکن است لازم باشد چندین شب قبل از اسکن، یک ملین مصرف کنید.
  • همچنین ممکن است چند ساعت قبل از معاینه تنقیه کنید. 
  • شما باید مثانه خود را از قبل خالی کنید.
  • در طول اسکن، که ممکن است حدود یک ساعت طول بکشد، باید خیلی بی حرکت دراز بکشید. ثابت ماندن به ارائه یک تصویر واضح کمک می کند.
  • همانطور که به پشت دراز می کشید، اسکنر بالای شما حرکت می کند. در طول بدن شما عکس می گیرد.

 

پس از انجام اسکن هسته ای گالیوم

معمولاً می توانید فوراً به خانه بروید و تمام فعالیت های عادی خود را از سر بگیرید.

خود اسکن نباید عوارض جانبی ایجاد کند و گالیوم در طی چند روز آینده از بدن شما خارج می شود.

 نوشیدن آب اضافی ممکن است به دفع گالیوم کمک کند.

منبع: hopkinsmedicine