اسکن DAT-scan و تشخیص بیماری پارکینسون! پزشکی هسته ای در تشخیص این بیماری چه کاربردی دارد؟ با ما همراه شوید تا پاسخ را بیابیم.

دوپامین یکی از مهم ترین پیام رسانان در مغز است که تاثیر زیادی در تقویت حافظه، انگیزه و عملکرد فرد دارد.

هرگاه مقدار دوپامین در مغز کاهش پیدا کند،باعث کاهش اشتیاق  و شوق فرد می شود.

 

پارکینسون چیست؟

بیماری پارکینسون یک بیماری سیستم عصبی است که با علائم اختصاصی زیر مشخص می شود:

  • لرزش
  • سفتی عضلات
  • کندی حرکات
  • کندی راه رفتن

البته بعضی از بیماران با علائم غیر اختصاصی مراجعه می کنند که عبارتند از:

  1. دمانس (فراموشی)
  2. اختلالات رفتاری
  3. اضطراب و افسردگی
  4. مشکلات ادراری
  5. یبوست
  6. اختلال خواب
  7. خستگی و دردهای غیر اختصاصی
  8. اختلالات سیستم اتونوم نظیر افت فشار به هنگام بلند شدن

 

علت بیماری پارکینسون چیست؟

علت این بیماری آسیب به سلول هایی از مغز است که یک ماده شیمیایی به نام دوپامین تولید می کنند.

در این بیماری، نورون های مغز با گذشت زمان ضعیف شده و از بین می روند. نورون ها وظیفه تولید دوپامین را برای انتقال پیام بر عهده دارند.

عوامل مختلفی که در شدت بیماری تاثیر دارند:

  • ژنتیک
  • عوامل محیطی مانند وجود برخی سم ها در محیط زندگی

 

اسکن DAT-scan

 

 تشخیص بیماری پارکینسون و اسکن DAT-scan

تشخیص این بیماری عمدتا بر اساس علائم و نشانه های بیماری و معاینه دقیق بالینی و نورولوژیک صورت می گیرد.

در بیمارانی که فقط یکی از علائم اصلی بیماری نظیر لرزش را دارند، تشخیص مشکل شده و در این موارد اسکن ترودات (DAT-scan) کمک کننده است.

DAT (ترودات) یک پروتئین انتقال دهنده دوپامین است که در بیماری پارکینسون مقدار آن در هسته های قاعده ای مغز کاهش پیدا می کند.

در اسکن هسته ای، به صورت کاهش جذب رادیو دارو در این نواحی دیده می شود.

 

روش انجام اسکن DAT-scan

  • رادیودارو ترودات با دوز مناسب به صورت داخل وریدی به بیمار تزریق می شود.
  • حدود چهار ساعت بعد تصویربرداری از سر بیمار با روش SPECT انجام می شود.
  • این تصویربرداری حدود نیم ساعت به طول می انجامد.
  • پس از اتمام عکسبرداری، تصاویر با استفاده از نرم افزار مناسب باز سازی شده و توسط متخصص پزشکی هسته ای تفسیر می شود.

یکی از نکات مهم این است که در این عکس برداری فضای عکاسی تونلی نبوده و افرادی که فوبیای تونلی بودن محل عکسبرداری را دارند، به راحتی این اسکن را انجام می دهند.

 

آمادگی برای انجام اسکن DAT-scan

  • نیازی به ناشتا بودن نیست.
  • از دو روز قبل از اسکن بیمار باید بعضی از داروها نظیر آمفتامین، متامفتامین، کوکائین، داروهایی که برای بی اشتهایی و چاقی استفاده می شوند، داروهای ADHD مثل متیل فنی دیت، داروهای ضد افسردگی ها نظیر بوپروپیون، سرترالین، آموکساپین، بوسپیرون، سلژین، پاروکسیتین و سیتالوپرام و آنتی کولینرژیکها مثل بنزوتروپین را قطع نماید.
  • نیاز به لباس مخصوصی نمی باشد.
  • اشیا فلزی باید از ناحیه سر و گردن خارج شود.
  • در صورت بارداری و یا احتمال بارداری باید پرسنل بخش مطلع گردند.
  • خانم های شیرده باید تا یک روز از شیردهی به فرزند خود اجتناب نمایند.

 

اقدامات لازم بعد از اسکن DAT-scan

  • دارویی که به بیمار برای اسکن تزریق شده است در مدت 24 ساعت بعد از بدن  بیمار دفع می گردد.
  • توصیه می شود بیمار تا 12 ساعت از  نزدیک شدن بیش از حد به کودکان و خانم های باردار جلوگیری کند.
  • از بیماردرخواست می شود که به مدت یک روز پس از هر بار استفاده از دستشویی، آن را ضد عفونی کند.

 

فیلم اسکن DAT-scan

منبع: یوتیوپ