اسکن پرفیوژن مغز یک روش تصویربرداری پزشکی هسته ای برای شناسایی اختلالات عملکرد یا متابولیسم در قسمتی از مغز می باشد.

متابولیسم نواحی مختلف مغز به میزان جریان خون آن نواحی وابستگی دارد که می توان آن را با اسکن هسته ای مغز، به تصویر کشید.

این اسکن معمولا با رادیوداروی Tc-99m-ECD انجام می شود. توزیع رادیودارو در نواحی مختلف مغز بیانگر خونرسانی آن مناطق می باشد.

 

مواردی که با اسکن پرفیوژن مغزی، شناسایی می شوند:

از جمله بیماری هایی که SPECT مغز در تشخیص آن ها کاربرد دارد، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بررسی انواع مختلف دمانس یا اختلال حافظه که شایع ترین آن ها بیماری آلزایمر است
  • اختلالات بویایی
  • بررسی کانون حملات صرع که برخی از آن ها، قابل جراحی و معالجه کامل است
  • تشخیص سکته مغزی
  • تشخیص اسپاسم عروقی مغز
  • ارزیابی دمانس و تعیین نوع آن
  • ارزیابی میزان رزرو جریان خون مغزیبا استفاده از استرس با دیاموکس
  • بررسی ترومای مغزی

 

اسکن پرفیوژن مغز و مرگ مغزی

فقدان برگشت پذیر عملکرد مغز و ساقه مغزی بعنوان مرگ مغزی تعریف می شود.

شاخصه های مرگ مغزی شامل وضعیت کما، فقدان رفلکس های ساقه مغزی در آزمایشات نورولوژیک و دمای مرکزی بدن بالاتر از 90 درجه فارنهایت می باشد.

تشخیص مرگ مغزی گاهی مشکل می شود بطور مثال در شرایطی که بین تظاهرات بالینی و نوار مغزی بیمار تناقض پدیدار شود.

در این شرایط، پزشکی هسته ای می تواند به تشخیص مرگ مغزی کمک کند. تصاویر هسته ای یک فقدان جذب داخل مغزی ردیاب را در بیماران مرگ مغزی نشان می دهند.

در بیماران با جراحات شدید جمجمه، تست پرفیوژن پزشکی هسته ای، فقدان جذب رادیودارو در نئوکورتکس را نشان می دهد.

 

 

اسکن پرفیوژن مغز

تصویر: بیمار مرد 49 ساله با علائم بالینی مرگ مغزی به دنبال ترومای سر

فشار خون 110/70mm/Hg، نمای سینتی گرافیک دینامیک که نشاندهنده توزیع فیزیولوژیک ردیاب است.

Hollow Sign یا Empty Skull به معنای عدم وجود جریان خون مغزی، کاملا مشهود است.

جذب فیزیولوژیک ردیاب منطبق بر سینوس های پارانازال در این تصویر دیده می شود. منبع تصویر: مجله شفای خاتم

 

نحوه انجام اسکن پرفیوژن مغز

برای انجام اسکن هسته ای مغز، لازم است بیمار در اتاقی نیمه تاریک و آرام، روی تخت دراز بکشد و حدود 30 دقیقه استراحت کند تا کاملا آرام شود.

سپس تزریق رادیودارو انجام می شود و به مدت 30 دقیقه، بیمار در همان حالت قبل می ماند.

تصویربرداری پس از این زمان، به مدت نیم ساعت شروع می شود و لازم است سر بیمار بی حرکت بماند.

 

اسکن مغزی چه فرقی با MRI و FMRI و PET دارد؟

MRI آناتومی فیزیکی یا ساختار مغز را نشان می دهد اما اسکن پرفیوژن مغز، نشان می دهد که مغز چگونه کار می کند.

PET که تکنیک هسته ای دیگری می باشد بسیار شبیه اسپکت است اما تکنیک تصویربرداری گرانتری می باشد .

هر دو اسکن های هسته ای مغزی و PET مناطقی از مغز را که سالم هستند، بیش فعال هستند یا کم تحرک هستند را نشان می دهند.

MRI هیچ اطلاعاتی از فعالیت ها نمی دهد. یک ورژن جدیدتر از MRI که MRI عملکردی یا Fmri نامیده می شود همچنین توانایی نشان دادن فعالیت مغزی را دارد و در تحقیقات علمی روی عملکرد مغز استفاده می شود .

Fmri فعالیت های عصبی فوری را نشان می دهد تا متوجه شویم  که چگونه مغز به یک محرک خاص پاسخ می دهد.

به وسیله اسپکت ما فعالیت مغز را به طور میانگین حول چندین دقیقه می بینیم که خیلی نتیجه بهتری برای نشان دادن عملکرد روزانه مغز مانند تمرکز و خواندن و غیره را به ما می دهد .

برای هر دو Fmri و PET ، عکس ها در حقیقت هنگامی اتفاق می افتند که یک بیمار در مقابل دوربین دراز می کشد، که این می تواند ناراحت کننده و پرصدا و مضطرب کننده  باشد.

اما برای اسپکت زمانی عکس برداری اتفاق می یافتد که بیمار در اتاق تزریق است و کل پروسه بسیار راحت تر و آسان تر انجام می گیرد .