اسکن هسته ای کودکان یکی از موارد بحث برانگیزی است که والدین زیادی در مورد آن سوال می پرسند و اظهار نگرانی می کنند.

پزشکی هسته ای یکی از معتبرترین تصویر برداری های پزشکی است که اطلاعات مهمی را جهت تشخیص یا درمان، در اختیار پزشک قرار می دهد.

در این روش، مقدار کمی از ماده رادیواکتیو مورد استفاده قرار می گیرد که این مقدار مطابق با استانداردهای سازمانهای بین المللی است.

اسکن هسته ای کودکان روشی غیر تهاجمی است و برای نوزادان در بدو تولد، کودکان خردسال و نوجوانان قابل انجام است.

 

چرا اسکن هسته ای کودکان؟

این سوال ممکن است برای والدین پیش بیاید که چرا کودک آن ها نیاز به اسکن هسته ای دارد؟

کودکان با توجه به ویژگی های بدنی و شرایط جسمانی شان در برابر آسیب های ناشی از پرتوگیری حساس تر هستند اما گاهی شرایطی پیش می آید که اسکن هسته ای، بهترین گزینه است.

در این روش از مقادیر کمی مواد رادیواکتیو، يك دوربین مخصوص و يك رایانه برای تشخیص اختلالات کودک استفاده مى شود.

با توجه به شرایط کودک، این روش توسط پزشک ممكن است در بدو تولد یا در دوران کودکی درخواست شود.

اسکن هسته ای در کودکان به دلایل مختلفی انجام می شود، از جمله:

  • برای مشاهده نحوه عملکرد اعضای مختلف بدن
  • جهت نگاه کردن به شکل یا ساختار اعضای بدن
  • برای تشخیص زودهنگام، درمان و مدیریت بیماری ها

 

موارد استفاده از اسکن هسته ای کودکان

به طور كلى این روش تصویربرداری، برای کمک به تشخیص اختلالات کودکی كه به طور مادرزادى یا در دوران کودکی بروز می کند، انجام می شود. مانند موارد زیر:

  • اختلال در کلیه ها و مثانه
  • مشکلات مربوط به استخوان ها
  • اختلالات کبد و کیسه صفرا
  • اختلال در عملکرد دستگاه گوارش
  • مشکلات ریه ها
  • اختلالات مغزی
  • مشکلات مربوط به غدد تیروئید

از این اسکن می توان برای کمک به تشخیص و ارزیابی بيمارى هاى زير استفاده کرد:

  • انسداد ادرار در کلیه
  • جریان برگشتی ادرار از مثانه به کلیه
  • مشکلات استخوانی و سرطان استخوان
  • عفونت
  • تروما
  • خونریزی در دستگاه گوارش
  • تومورها و گسترش سلول های سرطانی در بدن
  • زردی در نوزادان و کودکان بزرگتر
  • پرفیوژن مغز صرع
  • اختلال در عملکرد غده تیروئید

 

اسکن هسته ای کودکان

 

اسکن هسته ای کودکان چگونه انجام می شود؟

این تصویربرداری معمولاً سرپایی انجام می شود و بسته به نوع آزمون، از راه های زیر رادیو دارو به کودک تجویز می شود:

  • داخل وریدی
  • خوراکی: مانند آزمون رفلاکس مری – معده
  • استنشاقی: با استنشاق رادیودارو از طریق ماسک مانند اسکن هسته ای از ریه
  • مثانه: گاهی نیاز به جایگذاری کاتتر در مثانه است مانند مطالعه رفلاکس مثانه

 

پس از تزریق رادیودارو، چه می شود؟

  • پس از چند ثانیه تا چند روز، رادیودارو در ناحیه مورد نظر جمع می شود و به دنبال آن تصویر برداری (بلافاصله،چند ساعت بعد و یا حتی چند روز بعد) انجام می شود.
  • کودک روی تخت دراز می کشد.
  • گاما کمرا چندین تصویر از کودک می گیرد.
  • ممکن است گاما کمرا اطراف کودک بچرخد و یا ثابت باشد و از کودک درخواست شود که پوزیشن خود را تغییر دهد.
  • زمان تصویر برداری باید کودک بی حرکت بماند.
  • زمان واقعی اسکن هسته ای از 20 دقیقه تا چند ساعت متغیر می باشد.
  • اگر اسکن وقت گیر باشد ممکن است به کودک آرام بخش تزریق شود.
  • قبل از انجام آزمون به والدین آموزش های لازم و اطلاعات ضروری داده می شود.
  • در طول اسکن والدین می توانند درهمان اتاق بمانند مگر اینکه مادر کودک باردار باشد.

 

چه مواردی باید به پزشک اطلاع داده شوند؟

  • لیست داروهای مصرفی کودک حتی ویتامین ها و ترکیبات گیاهی
  • هرگونه سابقه حساسیت وسایر بیماریهایی که اخیرا کودک به آنها مبتلا شده است

 

پزشکی هسته ای 2

آمادگی قبل از اسکن هسته ای کودکان

  • به کودک بگویید: اسکن هسته ای طولانی نیست، بدون درد است و شما کنارش می مانید.
  • وسايل و اسباب بازى هايى كه كودك به آنها وابسته است مانند پستانك، پتو ، اسباب بازی و … را همراه خود ببرید.
  • می توانید با یک تلفن هوشمند، تبلت یا فیلم کودک را در هنگام اسکن مشغول و حواس او را پرت کنید.
  • پوشیدن لباس آزاد، باعث راحت تر بودن کودک می شود.
  • در صورت استفاده از داروی آرام بخش یا بیهوشی عمومی، دستور العمل خاصی داده می شود که لازم است رعایت شود.

 

آیا اسکن هسته ای کودکان همراه با درد است؟

  • اصولا این روش، غیر تهاجمی و بدون درد است اما ممکن است:
  • تزریق داخل وریدی ماده رادیواکتیو با درد و سوزش کمی همراه باشد.
  • موقع بلع رادیودارو ممکن است کودک احساس بی مزه گی در دهان داشته باشد.
  • موقع استنشاق رادیودارو ممکن است کودک به میزان کمی احساس دشواری در تنفس  داشته باشد.
  • تعبیه سوند به داخل مثانه، به طور موقت باعث ناراحتی کودک شود.

 

خطرات احتمالی اسکن هسته ای کودکان

مزایا:

  • اطلاعات به دست آمده از آزمونهای پزشکی بی نظیر واغلب به وسیله روشهای دیگر تصویر برداری امکان پذیر نیست.
  • مقدار رادیودارو تجویز شده کم است ودر آزمونهای تشخیصی قابل قبول هستند.
  • اسکن های هسته ای هیچگونه عوارض دراز مدت شناخته شده ای ناشی از دوز تابش کم این روش ندارند.

معایب:

  • واکنش های حساسیتی به رادیوداروها ممکن است اتفاق بیافتد ولی خیلی نادر بوده وخفیف می باشند.
  • ممکن است زمان زیادی طول بکشد.
  • کودک باید بی حرکت بماند که گاهی کار مشکلی بوده و نیاز به تزریق آرامبخش است.