اسکن هسته‌ای قلب یکی از اسکن های پزشکی هسته ای می باشد که خون رسانی عضله قلب را نشان می‌دهد.

نتیجه اسکن نشان می دهد که رگ پشت عضله مسدود شده است یا وظیفه خون رسانی را به درستی انجام می دهد.

نتیجه سی تی آنژیوگرافی نشان می‌دهد در این رگ (نه بافت قلب)، چقدر تنگی و انسداد وجود دارد.

در اسکن هسته‌ای قلب میزان جریان خون را در ماهیچه های قلب (میوکارد) اندازه گیری می شود و مناطقی که خون کافی دریافت نمی کنند، به وضوح مشخص می شوند.

حال ممکن است رگ پشت عضله مسدود باشد اما این عضله از رگ‌های کناری، خون رسانی را دریافت کند.

در نتیجه عضله کار می‌کند و بافت پر خون است و می‌تواند فعالیت خود را ادامه دهد.

البته در فعالیت‌های شدید عضله نمی تواند به خوبی کار کند که اصطلاحا می گویند عضله کم می‌آورد.

 

تفاوت سی تی آنژیو و اسکن هسته ای قلب

این دو روش هر دو برای تشخیص مشکلات قلبی استفاده می شوند اما مانند هم عمل نمی کنند و ما در ادامه از چند جهت این دو روش تشخیصی را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

 

اسکن هسته ای قلب چگونه انجام می شود؟

  • یک لوله وریدی (IV) را به داخل ورید بازوی بیمار وارد می شود.
  • از طریق این لوله، ردیاب­های رادیواکتیو به جریان خون تزریق می­ شود.
  • پچ­های الکتروکاردیوگرام (ECG) به نقاط مختلف بدن متصل می­ شود تا ضربان قلب در طول آزمایش کنترل شود.
  • انجام این تست از ابتدا تا انتها بین 2 تا 5 ساعت طول می­ کشد.

 

مراحل اسکن هسته ای قلب:

مرحله ۱: تست استرس

هدف از انجام تست هسته ­ای بررسی وضعیت جریان خون در حالت استراحت و تحت استرس است.

تست ورزش برای ایجاد استرس، رایج تر است اما اگر فرد از نظر جسمی ناتوان یا برای این کار کم سن و سال باشد، به جای آن از تست استرس شیمیایی استفاده می­ شود.

مرحله ۲: تزریق ردیاب

  • هنگامی که بیمار به حداکثر سطح ورزش خود رسید یا ماده ­ای شیمیایی برای فشار بر قلب به او تزریق شد، ردیاب رادیواکتیو از طریق لوله IV تزریق می شود.
  • 30 دقیقه تا یک ساعت بعد، بیمار به دستگاه اسکنر منتقل می­ شود تا جریان ردیاب داخل رگ­ها رصد شود.

مرحله ۳: اسکن هسته ای

  • از بیمار خواسته می­ شود که روی نیمکت نرمی دراز بکشد و بی حرکت بماند.
  • یک اسکنر بزرگ که دارای یک دوربین گاما است، سراسر بدن حرکت می­ کند و تصاویر داخلی قلب و رگ­ها را می­ گیرد.
  • در تمام این مدت باید بازوها بالای سر نگه داشته شوند.

 

اسکن هسته ای قلب

 

سی تی آنژیوی قلب چگونه انجام می شود؟

  • بیمار بر روی یک تخت دراز می کشد.
  • ماده حاجب ید دار به وسیله یک دستگاه تزریق فشاری از طریق کانولا به ورید بیمار تزریق می شود.
  • این ماده گاهی به عنوان رنگ دهنده اشعه ایکس تصور می شود اما مایعی بی رنگ و شفاف است.
  • هنگامی که ماده حاجب از طریق ورید ها به قلب می رسد، تصویر برداری آغاز می شود.
  • بیمار چرخش دستگاه سی تی اسکن را به دور خود احساس خواهد کرد. در هنگام تصویری برداری تخت به داخل و بیرون دستگاه حرکت می کند.
  • هر باری که تصویر برداری صورت می گیرد از بیمار خواسته می شود تا برای ۱۰ تا ۱۲ ثانیه نفس خود را حبس کند و حرکتی نکند.
  •  دستگاه های اسکن یک سری عکس (برش مقطعی) از بالا تا پایین قلب می گیرند.
  • همزمان نوار قلب بیمار نیز ثبت می شود.

 

تفاوت در موارد استفاده

این دو روش هر دو تشخیصی و دقیق هستند اما بنا به شرایط بیمار و نوع تشخیص، یکی از این دو مورد توصیه می شود.

 

موارد استفاده از اسکن هسته ای قلب

  • درد قفسه سینه بدون دلیل
  • درد قفسه سینه ناشی از ورزش
  • تنگی نفس
  • الکتروکاردیوگرام غیرطبیعی
  • برای تجسم الگوهای جریان خون به دیواره های قلب
  • تعیین میزان آسیب به قلب به دنبال حمله قلبی یا سکته قلبی
  • ارزیابی وجود و میزان بیماری مشکوک یا شناخته شده عروق کرونر
  • برای ارزیابی نتایج حاصل از جراحی بای پس یا سایر روش های عروق
  • ارزیابی حرکت قلب و دیواره های آن و عملکرد کلی قلب

 

موارد استفاده از سی تی آنژیوی قلب

  • در شرایطی که پزشک بخواهد ناهنجاری‌هایی مثل آماس آئورت در شکم، قفسه سینه و دیگر شریان‌ها را بررسی کند.
  • برای تشخیص بیماری‌های خاصی همچون آتروزکلروتیک در عروق گردن
  • تشخیص آماس‌های کوچک و حتی اتصالات غیر طبیعی در بین عروق مغزی و دیگر نقاط بدن
  • شناسایی بیماری‌هایی که باعث تنگی شریان‌های پا می‌شوند.
  • تشخیص بیماری در عروق کلیه
  • تصویر سازی از جریان خون عروق کلیه قبل از عمل پیوند کلیه
  • راهنمایی جهت انتخاب بهترین روش درمان برای مشکلات خونی
  • بررسی جراحات وارد شده در اثر حوادث مختلف به یک یا چند شریان در قفسه سینه، کبد، گردن و دیگر اعضای بدن
  • بررسی شریان‌های تغذیه کننده یک تومور قبل از اقدام درمانی خاص همچون جراحی و رادیوتراپی
  • تشخیص شدت بیماری و همچنین وجود یا عدم وجود آن در عروق کرونری
  • بررسی تاثیر بیماری بر عروق کرونری و پیش بینی اقدامات درمانی خاص
  • تشخیص مشکلات عروقی ژنتیکی و مادرزادی قلبی و دیگر عروق علی الخصوص در کودکان
  • تشخیص گرفتگی و انسدادهای عروق شدید و خفیف
  • ارزیابی شرایط عروق ریوی، به لحاظ آمبولی و دیگر مشکلات مرتبط با ریه