اسکن مجاری اشکی، روشی غیرتهاجمی و دقیق از مجموعه تصویربرداری های پزشکی هسته ای، جهت تشخیص انسداد مجاری اشکی است.

شاید  خیلی از افراد با انسداد مجاری اشکی، آشنا نباشند و تنها با مشاهده علائمی چون عدم توانایی تخلیه اشک، به پزشک مراجعه کنند.

از اسکن هسته ای برای تشخیص، ارزیابی یا درمان بیماری های مختلف استفاده می شود که در بیماری انسداد مجاری اشکی هم نقش موثری ایفا می کند.

 

دلایل انسداد مجاری اشکی

این بیماری در نوزادان شایع تر و اصولا بی ضرر است و تا یک سالگی رفع می شود.

گاهی اوقات بسته شدن مجاری اشکی در بزرگسالان، نشانه ای از یک مشکل جدی است که نیاز به بررسی های دقیق تری دارد.

 

انسداد مجاری اشکی در کودکان

  • بسیاری از نوزادان با رشد ناقص مجرای اشک به دنیا می‌آیند. به این وضعیت انسداد مادرزادی مجرای اشك یا داكریوستنوز گفته می‌شود.
  • بعضی از بچه‌ها پولیپ بینی دارند که کیست یا رشد بافت اضافی بینی در انتهای مجرای اشک قرار می‌گیرد.
  • انسداد همچنین می‌تواند ناشی از کیست یا تومور در بینی باشد، اما باز هم این مسئله در کودکان بسیار غیر معمول است.
  • ضربه به ناحیه چشم یا آسیب چشم که باعث شکاف (برش) مجاری اشک می‌شود، می‌تواند مجرا را مسدود کند.

 

انسداد مجاری اشکی در بزرگسالان

  • پیری
  • عفونت
  • ضربه یا شکستگی بینی
  • جراحی یا جراحت قبلی
  • ضعف پلک
  • سلول‌های پوستی شل یا ذرات کثیفی
  • قطره چشم دارویی
  • تومور
  • درمان سرطان

 

علائمی که نشاندهنده نیاز به اسکن مجاری اشکی است:

شایع ترین علامت، چشم های آبدار و جریان اشک از چشم است. از سایر نشانه ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • قرمزی و سوزش چشم آسیب دیده
  • مخاط یا تخلیه از چشم
  • عفونت های چشم مانند کونژکتیویت یا چشم صورتی
  • تاری دید
  • پارگی بیش از حد
  • تورم دردناک در نزدیکی گوشه داخلی چشم
  • پوسته شدن پلک ها

 

 

اسکن هسته ای

 

مراحل انجام اسکن مجاری اشکی هسته ای

  • در بخش CT/ SPECT پزشکی هسته ای، با استفاده از یک پیپت 3-4 قطره رادیوداروی Tc-99m در هر یک از چشمان ریخته می شود.
  • بلافاصله اسکن انجام می شود.
  • بیمار به صورت عمودی روی یک صندلی می نشیند و صورت خود را به سمت دوربین قرار می دهد.
  • بیمار باید در طول اسکن ثابت بماند.
  • دوربین گاما عبور قطرات را از مجرای اشک دنبال می کند.
  • اسکن معمولاً حدود 15 دقیقه طول می کشد و بدون درد است.
  • قطره هیچ عارضه ای ندارد و در بینایی بیمار اختلالی ایجاد نمی کند.
  • پس از اسکن ، چند قطره آب استریل در چشم ریخته می شود و اسکن دیگری به مدت 5 دقیقه انجام می شود.

 

اگر مجرای اشک درمان نشود، چه اتفاقی می افتد؟

اگر این بیماری درمان نشود، ممکن است عفونت شدیدتری به نام سلولیت ایجاد شود که درمان پیچیده تری خواهد داشت.

 

نکات لازم قبل از انجام اسکن مجاری اشکی:

  • انجام این اسکن در خانم های باردار با نظر پزشک معالج یا پزشک بخش صورت میگیرد
  • خانم های شیرده باید پزشک خود را از این موضوع مطلع سازند.
  • وجود یک نفر همراه برای بیماران مسن، کودکان، افراد معلول و کم توان ذهنی و بیماران بدحال الزامی است.
  • به همراه داشتن کودکان و بانوان باردار اکیدا ممنوع است.
  • در روز اسکن تمامی مدارک پزشکی مرتبط قبلی (در صورت موجود بودن)، همراه بیمار باشد.
  • قبل از انجام اسکن بیمار باید چشمهای خود را با آب فراوان شستشو دهد.
  • بیماران خانم در روز اسکن، بایستی از آرایش چشم خودداری کنند.